Heating
Ketels en warmtepompen, vloerverwarming, hydraulische schakelingen en het inregelen van een installatie.
Voor eerstejaars Elektromechanica · HOGENT
Jij bepaalt het klimaat binnen. Warm of koel.
Na dit jaar kies je je afstudeerrichting: automatisering, elektromechanica of klimatisering. In Klimatisering leer je installaties voor verwarming, ventilatie en koeling ontwerpen, bouwen en regelen. Techniek die elk gebouw nodig heeft. Ontdek hier of het iets voor jou is.
Comfortzone 20–26 °C, 30–70 % RV
Winter: verwarmen + bevochtigen
Zomer: koelen + ontvochtigen
45 SPpure klimatechniek in jaar 2 en 3
20 SPstage: het hele 2de semester van jaar 3
2 vakkenduaal te volgen bij EEG in jaar 3
Knelpuntberoep: werk vind je zeker
Wat is HVAC?
Drie letters, één vakgebied
Ventilation
Luchtdebieten, kanalen en ventilatoren, geluid en trillingen. Gezonde lucht in elke ruimte.
Air Conditioning
Koelkringen en compressoren, luchtbehandeling, bevochtigen en ontvochtigen.
± 40 %
van het energieverbruik in de EU gaat naar gebouwen: verwarmen, koelen, ventileren. Wie die installaties slimmer maakt, maakt echt verschil.
Bron: Europese Commissie, Energy Performance of BuildingsDe energietransitie heeft je nodig
Warmtepompen, balansventilatie en hernieuwbare energie moeten ontworpen, geplaatst en geregeld worden.
Elk gebouw, elke sector
Woningen, scholen, ziekenhuizen, kantoren, datacenters, voedingsbedrijven. Overal waar mensen of producten een stabiel klimaat nodig hebben.
Een brede elektromechanicus
Je blijft elektromechanicus: je kent ook elektriciteit, PLC's, sensoren en mechanica. Zo begrijp je de hele installatie, van ketel tot regelkast.
Je bent al begonnen
Wat je dit jaar leert, gebruik je in klima
Klimatisering is geen sprong in het duister. Een aantal vakken die je nu volgt, vormen de basis waarop je in jaar 2 en 3 verder bouwt.
Nu, in jaar 1Later, in klima
Klimaat en comfortBehaaglijkheid, transmissie- en ventilatieverliezen berekenenKlimahydraulica, Luchtverdeelsystemen, CAD HVACDe installatie ontwerpen die die verliezen opvangt
BasiswetenschappenWarmteleer, eenheden, metingen verwerkenTechnische warmteleerEnergiebalansen, toestandsdiagrammen, kringprocessen
Logische sturingenMini-PLC's programmeren en aansluitenPLC en HVAC-regeltechniekEen installatie automatisch en zuinig laten regelen
Industriële elektriciteitRelaisschakelingen, componenten, AREIElektriciteit toepassingen, KoeltechniekenMotoren, compressoren en ventilatoren aansluiten
DuurzaamheidKlimaatimpact en energieoplossingenDuurzame energieHernieuwbare energie en alternatieve verwarming in de praktijk
Het programma
Van brede basis tot HVAC-specialist
Het eerste jaar is gemeenschappelijk. In het tweede jaar kies je klimatisering. De balkjes tonen de studiepunten per vak.
Jaar 1 · nu
Brede basis
Elektriciteit, mechanica en elektronica, CAD, programmeren en een technisch project. Met het vak Klimaat en comfort maak je al kennis met het vakgebied.
- Klimaat en comfort3 SPBehaaglijkheid, transmissie- en ventilatieverliezen, alternatieve verwarming en 3D-simulaties.
- Technisch project5 SPIn team een elektrisch en mechanisch product ontwerpen en bouwen.
Jaar 2 · je kiest klima
De fundamenten
- Technische warmteleer7 SPArbeid, warmte en energie, massa- en energiebalansen, toestandsdiagrammen.
- Verwarmingstechnieken4 SPVerbranding, gas- en oliestookinstallaties afstellen, onderhouden en storingen zoeken.
- Klimahydraulica3 SPVerwarmings- en koelcircuits ontwerpen, regelaars kiezen, inregelen, vloerverwarming.
- HVAC-regeltechniek3 SPP&ID-schema's, meetinstrumenten, tweepunts-, P-, PI- en PID-regelaars.
- Duurzame energie4 SPHernieuwbare opwekking en alternatieve verwarmingssystemen aansluiten en meten.
- Toegepaste mechanica4 SPPompen, compressoren en ventilatoren op proefstanden, leidingverliezen.
- Bedrijfstechnisch project7 SPEen echt technisch probleem oplossen voor een opdrachtgever, met werkplekleren.
Verder: elektriciteit toepassingen, elektronica, industriële sensoren, microcontrollers, PLC, hydropneumatica, integrale kwaliteitszorg, technisch-commercieel Engels.
Jaar 3 · specialist
Lucht, koude en de werf
- Luchtbehandeling8 SPMollierdiagram, luchtdebieten, bevochtigen en ontvochtigen, condensatieproblemen.
- Koeltechnieken6 SPCompressie-, absorptie- en adsorptiekoeling, energiestromen meten, onderhoud en veiligheid.
- CAD HVAC4 SPHVAC-installaties ontwerpen en dimensioneren in 3D, met de voordelen van BIM.
- Luchtverdeelsystemen3 SPKanalen berekenen, geluid en trillingen dempen, akoestisch advies.
- Werforganisatie3 SPKlimatechniek op de werf coördineren, veiligheid, samenwerken met partners.
- Mechanische verbindingstechnieken3 SPZelf TIG-lassen, gassmeltlassen, solderen en lijmen.
- Bachelorproef Klimatisering10 SPOnderzoek of ontwerp rond een klimavraagstuk.
- Stage Klimatisering20 SPHet volledige 2de semester bij een bedrijf naar keuze.
Verder: technisch-commercieel Frans.
Gebaseerd op het studieprogramma op hogent.be. De volledige studiefiches vind je op hogent.be/studiefiches.
Drie richtingen naast elkaar
Automatisering, elektromechanica of klimatisering?
Alle drie zijn ze een goede keuze. Het verschil zit in waar je energie van krijgt.
| Automatisering | Elektromechanica | Klimatisering | |
|---|---|---|---|
| Je werkt aan | Productielijnen, robots, industriële netwerken | Machines en hun onderdelen, van ontwerp tot productie | Verwarming, ventilatie en koeling van gebouwen |
| Typische vakken | Industriële automatisering, Netwerken PLC, Industrial IoT, Industriële robots | Solid modelling, Sterkteleer, CNC en CAM, Werktuigbouwkundig ontwerpen | Technische warmteleer, Luchtbehandeling, Koeltechnieken, Klimahydraulica, CAD HVAC |
| Je denkt na over | Hoe machines samenwerken en data uitwisselen | Hoe sterk, nauwkeurig en maakbaar een onderdeel is | Hoe je comfort haalt met zo weinig mogelijk energie |
| Duaal partner | Siemens | Sweco | EEG |
| Samen met alle richtingen | Elektriciteit toepassingen, elektronica, industriële sensoren, microcontrollers, PLC, kwaliteitszorg, technisch-commercieel Engels en Frans, stage en bachelorproef. | ||
Praktijk
Handen uit de mouwen
Je leert niet alleen rekenen aan installaties. Je meet eraan, regelt ze in en zoekt de fout als het niet werkt.
Koeltechnieklabo
Meten aan koelproefstanden en een Daikin multi-split installatie: drukken, temperaturen, rendement.
Een woning in Revit
Je modelleert een huis en ontwerpt er de ventilatie en verwarming in, inclusief warmteverliesberekening.
Verwarming afstellen
Gas- en oliestookinstallaties regelen, rookgassen meten en storingen opsporen.
Proefstanden
Pompen, compressoren en ventilatoren meten en hun werkpunt optimaliseren.
Zelf lassen
TIG-lassen en gassmeltlassen in het labo, met kwaliteitscontrole.
Regelen en sturen
Van P&ID-schema tot PLC-programma en een goed afgestelde PID-regelaar.
Duaal traject bij EEG
In het derde jaar kan je kiezen voor duaal leren. Voor klimatisering volg je 2 vakken bij EEG: op de campus én op de werkvloer.
Een semester stage
Het volledige tweede semester van jaar 3 werk je mee in een bedrijf naar keuze. Vaak de opstap naar je eerste job.
Naar het buitenland
Studeer of loop stage bij een partner: onder meer in Nederland, Spanje, Noorwegen, Frankrijk of Curaçao.
Na je studie
Waar kom je terecht?
Ontwerper in een studiebureau
Je berekent en tekent HVAC-installaties voor nieuwbouw en renovatie.
Projectleider bij een installateur
Je stuurt de werf aan en zorgt dat de installatie doet wat ze moet doen.
Service- en onderhoudstechnicus
Je neemt installaties in bedrijf, regelt ze in en lost storingen op.
Technical sales
Je adviseert klanten over warmtepompen, koeling of ventilatie.
Gebouwbeheer en energie
Je optimaliseert het energieverbruik van grote gebouwen.
Verder studeren of lesgeven
Via een schakelprogramma naar een master industriële wetenschappen, of als leraar terug naar je roots.
Weinig klimastudenten. Veel vraag naar jou.
Bedrijven zoeken HVAC-profielen, en er studeren er elk jaar maar een handvol af. Dat maakt je diploma extra waardevol.
- Persoonlijke begeleiding. Je lectoren kennen je bij naam en volgen je project op de voet.
- Zelf aan de proefstand. Kleine labogroepen: jij meet, jij regelt, jij leert.
- Een job met impact. Jij maakt gebouwen comfortabel, gezond en energiezuinig.
Keuzetest · 5 vragen
Welke richting past bij jou?
Kies bij elke vraag het antwoord dat het dichtst bij je ligt. Er zijn geen foute antwoorden, en de test beslist niets: hij helpt je nadenken.
Veelgestelde vragen
Twijfel je nog?
Wanneer kies ik voor klimatisering?
Je afstudeerrichting begint in het tweede jaar. Twijfel je over de timing of over je studietraject, vraag het dan aan je studietrajectbegeleider.
Ik had geen klima in het secundair. Is dat een probleem?
Nee. Iedereen start vanaf hetzelfde gemeenschappelijke eerste jaar. Wat je nodig hebt, bouw je in jaar 2 en 3 op, met veel labo en kleine groepen.
Zit ik vast aan mijn keuze?
Je kiest een afstudeerrichting, maar je blijft een bachelor in de elektromechanica met PLC, elektriciteit en sensoren in je bagage. Wie later toch een andere richting wil, kan via een verkort traject een tweede diploma behalen.
Wat is het verschil met de andere afstudeerrichtingen?
Automatisering focust op PLC's, netwerken en robots, elektromechanica op machines, CAD en productie. Klimatisering focust op warmte, lucht en koude in gebouwen, maar je krijgt ook PLC, sensoren en elektriciteit mee.
Kan ik na klimatisering nog verder studeren?
Ja. Via een schakelprogramma kan je een master in de industriële wetenschappen behalen, bijvoorbeeld in de elektromechanica.